-
ولتر هیچگاه جملهای حتی نزدیک به مضمونِ «من با گفتهی تو مخالفم، ولی تا حدّ مرگ از حقّت برای بیان آن دفاع خواهم کرد» بر زبان نیاورده است. در 1758 کلود هِلوِتیوس فیلسوف فرانسوی کتابی منتشر میکند با نام «در بابِ ذهن». کتابی که پارلمانِ پاریس آن را محکوم میکند، پاپ بر آن میتازد، سوربُن دست به سانسورش میزند، کسانی با منصب دولتی در ملاء عام به آتشاش میکشند و امتیاز ناشرش لغو میشود. ولتر با شنیدنِ اخبار به سادگی میگوید «چه جنجالی بر سرِ یک املت!» همین؛ دو قرن و نیم بعد، رییسِ کشوری در خاورمیانه شعار خود را چنین انتخاب کرد که «زنده باد مخالفِ من». اُملت تَه گرفت.
برچسبها: حماقت